Snelle links

In gesprek met kinderen

Tijdens het onderzoek gingen we op verschillende manieren met kinderen op de vlucht in gesprek. We gebruikten photovoice en photo-elicitation, vertelkaarten, een Kamishibai interview, tekentechnieken, Babbelboxgesprekjes en vrije interviews om hun leefwereld te verkennen. Deze partcipatieve methodes zijn uiterst geschikt voor meertalige kinderen.

Photo-voice

Photovoice is een participatieve onderzoeksmethode die vaak gebruikt wordt in actieonderzoek met groepen in kwetsbare omstandigheden. Bij photovoice nemen deelnemers zelf foto’s en vertellen dan over de betekenis van de beelden. Foto's maken, reflectie en actie wisselen elkaar af. Idealiter gebeurt dat in een langdurig traject. Hier vind je een handleiding en een kennisclip over de photovoicemethode. Wil je meer achtergrondinformatie? Dan kun je de websites Photovoice.org of Community Toolbox raadplegen.

Photo-elicitation of foto-elicitatie

Bij photo-elicitation gebruik je foto’s als input voor een gesprek. De foto leidt tot interactie en reflectie en is ondersteunend voor meertalige respondenten. In het onderzoek gebruikten we photo-elicitation als het uitgangspunt voor bevragingen over de vrije tijd en de school. We werkten ook met film-elicitation, waarbij we samen fragmenten uit een documentaire bekeken en een nabespreking organiseerden.

In dit artikel vind je meer wetenschappelijke achtergrond en duiding over het gebruik van foto's in interviews. In dit artikel lees je een voorbeeld van onderzoek op basis van foto-elicitatie.

Vertelkaarten

Vertelkaarten zijn een hulp om met kinderen in gesprek te gaan. Ze bieden een beeld en een tekstfragment en geven meer informatie dan een foto. Tijdens het onderzoek gebruikten we vertelkaarten om over school en over vrije tijd in gesprek te gaan.

Wil je zelf met kinderen op de vlucht gesprekken aanknopen? Dan kun je de vertelset Wortelen in Nieuwe Aarde gebruiken.

Kamishibai interview

Tijdens een onderzoeksessie gebruikten we een Kamishibaiverhaal als basis voor groepgesprekjes over de school als leefomgeving. Via deze link vind je een inspirerende blogpost die we over dat thema en die techniek schreven. De Kamishibai is een verteltheater. Hier kun je informatie vinden en vertelplaten opzoeken. Het kamishibai verteltheater bestaat ook in digitale vorm.

Tekentechnieken

Tekeningen kunnen een ingang zijn om met kinderen over hun leefwereld te praten. Tijdens het onderzoek maakten de kinderen veel tekeningen op eigen initiatief, maar ze kregen ook prompts of tekenopdrachten.

Wanneer je bij de kinderen gaat zitten terwijl ze tekenen, ontstaat vaak een spontaan gesprek. Dat kan leiden tot een informeel vraaggesprek, waarin je met een kind in gesprek gaat over wat het tekent. Je kunt een tekening ook gebruiken als input voor een interview.

Veel kinderen tekenen, maar niet alle kinderen vinden tekenen leuk. Sommigen hebben schrik van het witte blad. Dit artikel geeft een voorbeeld van de mogelijkheden en beperkingen van tekeningen in onderzoek.

Babbelbox

Met redelijk eenvoudige middelen kun je zelf een babbelbox maken. De babbelbox is een speelsere manier om een interviewsituatie vorm te geven. Kinderen kunnen regie in handen nemen door uit de box te stappen wanneer ze het gesprek willen afsluiten.

Voicepoems

Voicepoems zijn afkomstig uit de narratieve onderzoekstraditie en geïnspireerd op de 'Listening Guide' van de psychologe Carol Gilligan. Voicepoems belichten de persoons- en objectgebonden uitingen van een interview. In zijn meest pure vorm door alleen naar de 'Ik' en het onderwerp en object van een zin te kijken. Maar ook andere mensen en objecten kunnen deel uitmaken van voicepoems. In het onderzoek hanteerden we een brede definitie.

Nog meer inspiratie

Demos publiceerde een dossier met tien bruikbare participatieve methodieken voor kinderen en jongeren in een kwetsbare situatie. Op het inspraakplatform van Kind & Samenleving zijn een leidraad en verschillende tools te vinden. Ook deze publicatie bundelt creatieve methoden om met kinderen in gesprek te gaan.

Het Kenniscentrum Kinderrechten maakte een reflectie-instrument voor al wie participatieve trajecten met kinderen en jongeren wil opzetten. Het instrument daagt je uit om stil te staan bij de uitgangspunten, voor, tijdens en na een traject. Dit boek biedt meer achtergrondinformatie over de ethiek van onderzoek met kinderen en jongeren.

Terug naar de bibliotheek